Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Kısa Bilgiler

Emeklilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Alabilmenin Şartları

8.9.1999-30.4.2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olanlar emeklilikte yaş dışında diğer şartları sağlamak koşuluyla kıdem tazminatı alabilmeleri için;
????7000 prim gününü tamamlamaları
???? Ya da 25 yıl sigortalılık suresi ve 4500 prim günü şartını sağlamaları gerekir.

Hangi Statüden Emekli Olunur? 

✅ 30.04.2008 tarihinden önce sigortalı olanlar son 2520 günde hangi statüde(SSK, Bağ-kur, E. Sandığı) hizmetleri daha fazlaysa o statüden emekli olur
✅ 01.05.2008 tarihinden sonra sigortalı olanlar tüm çalışma hayatı boyunca hangi statüde hizmetleri fazlaysa o statüden emekli olur.

Prim / Sigortalılık İlişkisi

✅18 yaşın altında ödenen primler, toplam prim ödeme gün sayısına ve kademeli yaş hesabına dahil edilir ancak sigortalılık süresinin başlangıcı 18 yaşın dolduğu tarihten başlar
✅1/4/1981’den önce ise yaşa bakılmaksızın giriş tarihi sigortalılık süresi başlangıç tarihi kabul edilir

Çalışma Süreleri 

✅Haftalık çalışma süresi en çok 45 saat
✅Günlük çalışma üst sınırı 11 saat
✅Gece çalışma üst sınırı (sağlık, güvenlik ve turizm işleri hariç) 7,5 saattir.
✅Bu süreleri aşan çalışmalar fazla çalışma olup, %50 zamlı ödenir.
✅Fazla çalışma süresi yılda 270 saati aşamaz.

Deneme Süreli İş Sözleşmeleri

✅Deneme süresi 2 aydır, toplu iş sözleşmesi ile 4 aya kadar uzatılabilir.
✅ İşveren veya işçi deneme süresi içinde sözleşmeyi feshederse tazminat ödemez.
✅Deneme süreci, sigorta konusunda imtiyaz sağlamaz. İşçinin sigortası zamanında yapılmalı ve ücretleri tam ödenmelidir.

İşsizlik Ödeneği (İşsizlik Maaşı)  

✅ İşsizlik ödeneği için 30 günlük başvuru süresi, zamanaşımı değil hak düşürücü süredir.
✅ 30 günlük başvuru süresini geçiren sigortalı, ne zaman işsizlik ödeneğine başvurursa kalan süreleri için işsizlik ödeneğine hak kazanır.

Yabancılar İçin Çalışma İzni

✅ Çalışma izni olmadan yabancı uyruklu çalıştıran işverene normal sigortasız çalıştırma cezası hariç 35.816 TL,
✅ Çalışma izni olmaksızın bağımsız (4b) çalışan yabancıya 28.655 TL,
✅ Çalışma izni olmaksızın çalışan yabancı işçiye 14.319 TL idari para cezası uygulanır.(2023)

Emeklilik Hesabında Dikkate Alınan Hizmetler

Emeklilik başvurusunda;
✅Şüpheli(ş) kodlu işyerlerinden bildirilen hizmetler hesaplamaya dahil edilir
✅Kontrollü(k) ve sahte(s) kodu bulunan işyerlerinden bildirilen hizmetler dikkate alınmaz
✅ş ve k kodlu işyerleri için yapılacak denetim sonucuna göre yeni işlem tesis edilir.

Sigorta Borçlanması

✅ Askerlik, doğum v.b. hizmet borçlanmaları ihtiyaç olan sure kadar yapılabilir.
✅ Borçlanma ödendikten sonra vazgeçilmesi durumunda, emekli aylığı bağlanmaması koşulu ile borçlanılan tutar geri talep edilebilir.

2023 Cenaze Ödeneği

2023 yılı için;

✅ Cenaze ödeneği tutarı: 2054 TL

✅ Emzirme ödeneği turarı: 520 TL

Prim Gün Sayısına Ekleme

✅Ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalıların 1.10.2008 tarihinden sonraki hizmetlerinin 1/4’ü prim ödeme gün sayısına eklenir ve bu süre yaştan da indirilir
✅Sadece 4A’lı çalışan kadın değil 4B, 4C, Ek5, Ek6, Ek9 kapsamında çalışan kadınlar da bu uygulamadan yararlanabilir.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Geçici iş göremezlik ödeneği (Rapor parası)
✅ İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle her gün için,
✅ Hastalık nedeniyle 3. günden (ilk 2 gün ödenmez) başlamak üzere her gün için ödenir.

İş Kazası 

✅ İş kazası sonucunda gelir bağlanması veya rapor parası ödenmesi için gün şartı aranmaz.
✅ İş kazası sonucunda vefat eden sigortalının hak sahiplerine gün şartı aranmaksızın gelir bağlanır.

Yıllık Ücretli İzin

✅İşçinin kullanmadığı yıllık izinleri bir sonraki yıla devreder ve devreden izinler diğer yıl kullanılmasa bile yanmaz.

✅İşçiye, işten ayrıldığında kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretleri, işten ayrıldığı tarihteki ücreti üzerinden ödenir.

İşsizlik Ödeneği

Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde;
✅600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün,
✅900 gün primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün,
✅1080 gün primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün,
işsizlik ödeneği ödenir.

İşsizlik Ödeneğinin Miktarı – 2023

2023 yılında işsizlik ödeneği(maaşı);

✅ En düşük 3.972,82 TL,

✅ En yüksek 7.945,63 TL olmuştur.

✅Hastalık raporlarında 3 günden az raporlar için geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez.
✅ Bu nedenle hastalık vaka türündeki 1 veya 2 günlük raporlar için işveren tarafından çalıştı-çalışmadı bildirimi yapılmasa bile idari para cezası uygulanmaz.

Genel Sağlık Sigortası (GSS) Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma

✅ 4a-4b-4c kapsamındaki sigortalılardan; işten ayrılış tarihlerinden itibaren geriye dönük 1 yıl içerisinde 30 gün primi bulunanlar işten ayrılış tarihinden sonra 10 gün
✅ 90 gün primi bulunanlar işten ayrılış tarihinden sonra 100 gün daha sağlık hizmetlerinden yararlanırlar.

Kıdem Tazminatının Hesabı

Kıdem tazminatı;
✅Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır.
✅Bir yıldan artan süreler için oranlanarak hesap yapılır.
✅Ödenecek miktarda son aydaki brüt ücret baz alınır.

Maluller İçin Yaşlılık Aylığı (Kolaylaştırılmış Emeklilik)

Çalışma gücü kayıp oranı;

✅ %50-%59 arasında olanlar 16 yıl sigortalılık süresi ve 4320 gün
✅ %40-%49 arasında olanlar 18 yıl sigortalılık süresi ve 4680 günü olması durumunda yaş şartı aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanırlar.